In Alkmaar, de stad waar de geur van versgebakken brood uit de binnenstad mengt met de frisse wind over het Noordhollandsch Kanaal, staat de tijd eind 2025 allerminst stil. Voor wie door de straten van de historische kern wandelt, lijkt het leven misschien een constante van klinkerwegen en monumentale gevels, maar achter die vertrouwde aanblik voltrekt zich een transformatie die de manier van wonen in de kaasstad voorgoed verandert. De woningmarkt is hier, net als in de rest van de Randstad, een toneel van uitersten geworden: een plek waar de wens om te wonen in een levendige, historische context botst met de harde realiteit van schaarste en stijgende prijzen.
De stad in beweging
Terwijl de herfstbladeren nog in de grachten drijven, is het gesprek van de dag de enorme bouwopgave waar de gemeente voor staat. Alkmaar is onlangs door het Rijk aangewezen als een van de belangrijkste ontwikkelgebieden van Nederland, een erkenning die gepaard gaat met miljoenen aan investeringen. Toch is er een merkbare spanning voelbaar onder de inwoners. Men ziet de stad veranderen. Oude industriële locaties waar decennialang alleen bedrijvigheid heerste, maken plaats voor moderne wooneilanden. Het Alkmaars Kanaal fungeert hierbij als de blauwe draad die de nieuwe ontwikkelingen verbindt. Gebieden zoals de Viaanse Molen ondergaan een metamorfose naar wat stedenbouwkundigen de ‘Zachte Stad’ noemen: een omgeving waar beton plaatsmaakt voor groen en waar de auto ondergeschikt wordt aan de wandelaar en fietser.
Het wonen in Alkmaar is hiermee steeds meer een zoektocht naar balans. Aan de ene kant is er de onweerstaanbare aantrekkingskracht van de binnenstad, waar de dynamiek van terrassen, boetieks en cultuur direct voor de deur ligt. Aan de andere kant groeit het besef dat de stad moet uitbreiden om de jonge generatie Alkmaarders een kans te geven. Voor starters is de markt momenteel een uitdaging van formaat. Met een gemiddelde huizenprijs die in 2025 de grens van 475.000 euro is gepasseerd, moeten kopers niet alleen over een goed gevulde portemonnee beschikken, maar ook over de snelheid van een sprinter. Meer dan de helft van de woningen wisselt binnen een maand van eigenaar, vaak nog boven de vraagprijs.
Nieuwe horizons en uitdagingen
Toch zijn er hoopvolle signalen. De voltooiing van projecten zoals Vroonermeer-Noord en de opstart van nieuwe initiatieven zoals ‘Highlands’ aan de rand van de stad laten zien dat er wordt doorgepakt. Er wordt niet meer alleen gebouwd voor de hoogste bieder; de roep om sociale huurwoningen en betaalbare koopappartementen klinkt luider dan ooit in de gemeenteraad. De recente vaststelling van nieuwe ontwikkelkaders voor wijken als Overdie benadrukt de ambitie om van Alkmaar een inclusieve stad te maken, waar zowel de gepensioneerde die wil kleiner gaan wonen als de student die zijn eerste stappen zet, een plek kan vinden.
Wat wonen in Alkmaar zo uniek maakt, blijft echter de ligging. In een tijd waarin rust en ruimte steeds schaarser worden, biedt de stad een achtertuin die reikt tot aan de duinen en de zee. Het gemak waarmee men vanuit een stedelijke omgeving de polders van de Schermer of de rust van Oudorp opzoekt, is een luxe die bewoners koesteren. Het is deze combinatie van ‘stadse’ faciliteiten en ‘dorpse’ geborgenheid die Alkmaar tot een van de meest gewilde woonplekken van Noord-Holland maakt.
De komende jaren zal de stad moeten bewijzen dat ze de druk van de groei aankan zonder haar eigen identiteit te verliezen. De uitdaging ligt in de bereikbaarheid en de infrastructuur, zaken waarover momenteel stevig wordt gedebatteerd tussen de gemeente en het Rijk. Maar wie vandaag de dag door de stad loopt en de kranen boven de horizon ziet uittorenen, voelt de energie van een gemeenschap die klaar is voor de toekomst. Alkmaar is niet langer slechts een stad van historie, maar een stad die bouwt aan een nieuw hoofdstuk waarin wonen, werken en leven op een eigentijdse manier samensmelten.
Nieuwbouwprojecten Alkmaar
In de huidige markt van eind 2025 is er in Alkmaar veel beweging, met name langs de kanaalzone en in de groene randen van de stad. Hieronder vind je een overzicht van concrete nieuwbouwprojecten die momenteel in de verkoop zijn, in aanbouw zijn of waarvan het ontwikkelkader onlangs is vastgesteld.
Projecten in de verkoop en aanbouw
- Pendorp (Oude PEN-terrein): Dit is momenteel een van de meest in het oog springende transformaties. Fase 1B is eind 2025 in de verkoop gegaan. Het project omvat in deze fase circa 43 duurzame woningen (77–165 m2) rondom de historische tuin van Mien Ruys. In totaal komen hier zo’n 550 woningen.
- Buitenvaart (Kanaaldijk): Gelegen in het deelgebied Viaanse Molen. De verkoop van de appartementen in de gebouwen ‘De Sluis’ en ‘De Kade’ is volop gaande. Het gaat om gasloze A+++ woningen met direct zicht op het Noordhollandsch Kanaal.
- Ringers Fase 1: Rondom de iconische Ringersfabriek wordt hard gewerkt aan de realisatie van 273 appartementen verdeeld over gebouwen zoals De BonBon en De Cacao. Veel van deze woningen zijn al verkocht of in de laatste fase van verkoop.
- Jaagpad: Aan de oever van het kanaal, op loopafstand van het centrum, worden 411 appartementen gerealiseerd. De eerste fase van 183 koopwoningen is momenteel actueel, met een grote variatie in grootte (55 tot 160 m2).
- DOK6 (Nieuw Oudorp): De bouw van dit project is in de zomer van 2025 gestart. Het omvat ongeveer 230 woningen en een aanzienlijk deel aan werkruimte, met een verwachte oplevering vanaf medio 2027.
Recente besluitvorming en toekomstig aanbod
De gemeente heeft in december 2025 belangrijke knopen doorgehakt die de nabije toekomst van wonen in Alkmaar bepalen:
- Viaanse Molen: Op 11 december 2025 heeft de gemeenteraad het definitieve ontwikkelkader vastgesteld. Dit betekent dat projecten op de ‘ontwikkeleilanden’ zoals het Sluiseiland en het Bedrijvenpark nu concreet vormkrijgen. Het TAQA-terrein wordt per 1 januari 2026 officieel aan de gemeente overgedragen voor verdere woningbouw.
- Nieuw Oudorp: Ook voor dit gebied is het ontwikkelkader (oktober 2025) definitief. Projecten zoals De Staalmeester (ca. 300 woningen) en de Poort van Oudorp (ca. 150-170 woningen op het oude Campina-terrein) bereiden momenteel de aanvraag voor de omgevingsvergunning voor.
- Vroonermeer-Noord: Dit project bevindt zich in de afrondende fase. De meeste woningen zijn opgeleverd en bewoond; de focus ligt eind 2025 op de laatste infrastructurele details zoals de Miswechbrug en de inrichting van het openbaar groen.
