Bergen is een charmant dorp gelegen tussen duinen, bossen en uitgestrekte polders. Het ligt in een bijzonder landschap waar strandwallen en duinruggen elkaar afwisselen, wat zorgt voor hoogteverschillen en een afwisselend terrein. Dankzij deze ligging is Bergen omringd door natuur: aan de westzijde liggen de bossen en duinen van het Noordhollands Duinreservaat, terwijl aan de oostkant het open polderlandschap begint. Vanuit het dorp leiden talloze wandel- en fietsroutes door deze omgeving, met uitzicht op oude dijken, historische landgoederen en glooiende duinen.
De geschiedenis van Bergen gaat terug tot de middeleeuwen. De eerste vermeldingen dateren uit de tiende eeuw, toen er sprake was van een kleine nederzetting rond een kerk – de plek waar nu de Ruïnekerk staat. In de loop der eeuwen groeide het dorp uit tot een verzameling van buurtschappen, waaronder Westdorp, Oostdorp en Zanegeest, waarvan de laatste nog altijd bestaat als kleine buurtschap. Bergen kent bovendien een rijke historie aan legenden, waaronder het zogeheten Mirakel van Bergen uit 1421, dat verbonden is aan de Sint-Elisabethsvloed.
Het dorp heeft al meer dan een eeuw een sterke band met kunst en cultuur. Vanaf het begin van de twintigste eeuw vestigden zich hier schilders, schrijvers en dichters, aangetrokken door het heldere licht, de rust en het omringende landschap. Uit deze artistieke gemeenschap ontstond de Bergense School, een expressionistische kunststroming die tussen 1915 en 1925 floreerde. Bekende kunstenaars zoals Charley Toorop en Leo Gestel maakten deel uit van deze beweging. Tegenwoordig leeft die kunstzinnige traditie voort in het Museum Kranenburgh, dat werken toont van de Bergense School én van hedendaagse kunstenaars. Ook het KunstenaarsCentrumBergen (KCB) is nog steeds actief met exposities, lezingen en projecten.
Het dorpshart van Bergen heeft een bijzonder karakter en is deels aangewezen als rijksbeschermd dorpsgezicht. Oude lanen met hoge bomen, karakteristieke villa’s en monumentale panden bepalen het straatbeeld. De Ruïnekerk vormt hierbij het historische middelpunt. Deze middeleeuwse kerk, waarvan delen dateren uit de twaalfde eeuw, is niet alleen een monument van betekenis, maar ook het decor voor concerten en culturele evenementen. In de directe omgeving liggen bezienswaardigheden zoals het Oude Hof en Museum Het Sterkenhuis, waar de lokale geschiedenis wordt belicht.
Naast zijn rijke erfgoed en kunstzinnige sfeer heeft Bergen een levendig centrum met galeries, boetieks, cafés en restaurants. Jaarlijks trekken evenementen als de Kunst10Daagse bezoekers uit het hele land, wanneer tientallen kunstenaars hun werk tonen op locaties verspreid door het dorp. Ondanks deze levendigheid behoudt Bergen een ingetogen en ontspannen karakter.
De nabijheid van de natuur is overal voelbaar. Binnen enkele minuten ben je vanuit het dorp in het bos of de duinen, en via een korte route bereik je het strand van Bergen aan Zee. Toch blijft het dorp zelf opvallend rustig, met een aangename balans tussen cultuur, natuur en dorpsleven. Bergen is een plek waar geschiedenis, kunst en landschap samenkomen – een inspirerend dorp dat zijn bijzondere karakter al eeuwenlang weet te behouden.
